Historia

Bitwa pod Wawrzyszowem miała miejsce w sierpniu roku 1709, w którym powstanie stanowe Franciszka II Rakoczego wchodziło w fazę końcową. Sytuacja wojenna dla wojsk kuruców na Liptowie była przyjazna. Również cesarscy wodzowie byli tego świadomi. Z uwagi na to, że wojska cesarskie były nieliczne, natomiast wojska kuruckie o dość liczniejsze, wodzowie cesarscy zdecydowali się na dość nietypowy wówczas sposób obrony. Zamknęli Kotlinę Liptowską dwoma, równolegle wybudowanymi drewnianymi wałami, które w wielu miejscach wzmocnili drewnianymi fortyfikacjami, z których obserwowali problematyczne miejsca wałów obronnych. W celu poprawy obrony za pomocą robót ziemnych starali się utrudnić sytuację wojskom kuruckim. Główne punkty obrony- wsie Liptowski Peter, Wawrzyszowo i Przybilinę zabezpieczyli drewnianymi szańcami, tzn. kręgowymi obiektami, które były wówczas dość często wykorzystywane. Wojska atakujące jako cel ataku wybrały Wawrzyszowo, może dlatego, że było ono geometrycznym centrum obrony. Przebieg bitwy, jak wiele razy przedtem i wiele razy potem, nie wyglądał tak, jak zaplanowały wojska obrońców, ale tak, jak wyobrażały go sobie wojska atakujące. Linie obronne, tak pracowicie wybudowane, wcale nie pomogły, cała walka koncentrowała się wokół szańca wawrzyszowskiego, do ukrycia w którym zostali zmuszeni Labancy. Nieudane zdobycie szańca wawrzyszowskiego świadczy o tym, że wojsko kuruców w kończącym się powstaniu już nie miało sił doprowadzić tej bitwy do zwycięstwa. Może raz znajdą się dokumenty o tym, dlaczego tak się stało. Gdyby jednak zwycięstwo kuruców otworzyło im drogę doliną Wagu, kto wie, czy cesarskie wojsko byłoby w stanie zatrzymać ich pochód. Bitwa przy Wawrzyszowie należy do mniejszych bitw powstania Franciszka II Rakoczego, jednak sposób obrony i końcowy wynik bitwy są osobliwością sztuki wojennej w tym okresie na terenie Słowacji.